Bảo Mẫu Đọc Sách Và Kể Chuyện Cho Trẻ: Thói Quen Nhỏ, Lợi Ích Lớn

Trong những năm đầu đời, trẻ học hỏi thế giới thông qua lời nói, hình ảnh và những tương tác gần gũi với người chăm sóc. Tuy nhiên, với lịch trình bận rộn, không phải gia đình nào cũng có đủ thời gian để duy trì hoạt động đọc sách cùng con mỗi ngày. Bảo mẫu đọc sách kể chuyện cho trẻ có thể góp phần tạo nên những khoảng thời gian tương tác nhẹ nhàng, giúp bé làm quen với ngôn ngữ và hình thành thói quen đọc sách sớm. Hoạt động này không cần bắt đầu bằng những cuốn sách dài hay yêu cầu trẻ ngồi yên thật lâu. Một quyển sách tranh, vài câu chuyện ngắn hoặc những lời mô tả hình ảnh quen thuộc cũng có thể trở thành trải nghiệm ý nghĩa. Khi ba mẹ và bảo mẫu phối hợp, việc đọc sách cho bé nghe sẽ phù hợp hơn với độ tuổi, sở thích và nhịp sinh hoạt của từng gia đình.
Tóm tắt nhanh
- Bảo mẫu đọc sách kể chuyện cho trẻ tạo cơ hội để bé tiếp xúc với ngôn ngữ, hình ảnh và những trải nghiệm mới.
- Đọc sách cho bé nghe có thể hỗ trợ giao tiếp, trí tưởng tượng và khả năng nhận biết cảm xúc.
- Thói quen đọc sách sớm nên được xây dựng bằng hoạt động ngắn, đều đặn và phù hợp với sở thích của trẻ.
- Kể chuyện trước khi ngủ có thể trở thành khoảng thời gian thư giãn nếu không ảnh hưởng đến lịch sinh hoạt.
- Ba mẹ nên thống nhất với bảo mẫu về sách, nội dung, thời lượng và cách phản hồi khi trẻ không muốn đọc.
- Khi lựa chọn bảo mẫu, cần xem xét kinh nghiệm, sự kiên nhẫn, khả năng giao tiếp, tính minh bạch và an toàn.
- Trẻ cần được tôn trọng nhịp độ riêng, không bị ép đọc hoặc yêu cầu ghi nhớ nội dung.
Lợi ích của việc đọc sách sớm
Đọc sách cùng trẻ không chỉ là hoạt động giải trí mà còn tạo cơ hội để bé tiếp xúc với ngôn ngữ, hình ảnh, cảm xúc và những tình huống mới.
Hỗ trợ phát triển ngôn ngữ
Khi nghe người lớn đọc sách, trẻ có cơ hội tiếp xúc với từ ngữ và cách diễn đạt đa dạng.
Với trẻ nhỏ, bảo mẫu có thể gọi tên hình ảnh và mô tả hành động:
“Đây là con mèo.”
“Con mèo đang ngủ.”
“Con nhìn thấy chiếc ô không?”
Với trẻ lớn hơn, người chăm sóc có thể giải thích từ mới, đặt câu hỏi và khuyến khích bé kể lại câu chuyện.
Trẻ có thể phản hồi bằng lời nói, ánh mắt, cử chỉ hoặc hành động. Không nên biến hoạt động đọc thành bài kiểm tra từ vựng hay yêu cầu trẻ phải trả lời đúng.
Khơi gợi trí tưởng tượng và nhận biết cảm xúc
Sách giúp trẻ tiếp xúc với những nhân vật, địa điểm và tình huống ngoài trải nghiệm hằng ngày.
Bảo mẫu có thể hỏi:
“Con nghĩ bạn thỏ sẽ đi đâu tiếp theo?”
“Con nghĩ bạn gấu đang cảm thấy thế nào?”
“Con muốn câu chuyện kết thúc ra sao?”
Những câu hỏi mở tạo cơ hội để trẻ tưởng tượng và diễn đạt suy nghĩ.
Với trẻ nhỏ, người chăm sóc có thể chỉ vào hình ảnh và mô tả ngắn. Với trẻ lớn, có thể khuyến khích bé kể lại hoặc nghĩ ra một kết thúc khác.
Không cần yêu cầu trẻ trả lời theo đúng nội dung sách. Việc trẻ đưa ra ý tưởng riêng cũng có thể trở thành cơ hội giao tiếp.
Xây dựng thói quen đọc sách sớm
Đọc sách thường xuyên giúp trẻ làm quen với hoạt động này trong sinh hoạt hằng ngày.
Gia đình có thể bắt đầu bằng:
- Một cuốn sách tranh sau khi trẻ thức dậy.
- Vài trang sách trong giờ chơi.
- Một câu chuyện ngắn trước khi ngủ.
- Hoạt động đọc sách cùng ba mẹ vào cuối tuần.
Không cần đọc trong thời gian dài. Một vài phút phù hợp với sự chú ý của trẻ cũng có thể tạo trải nghiệm tích cực.
Khi đọc sách trở thành hoạt động quen thuộc, trẻ có thể chủ động tìm sách hoặc đề nghị người lớn đọc cùng.

Thông qua những câu chuyện gần gũi, trẻ có thể làm quen với từ ngữ mới, phát triển trí tưởng tượng và học cách nhận biết cảm xúc.
Cách đọc phù hợp từng độ tuổi
Mỗi giai đoạn phát triển có khả năng chú ý, ngôn ngữ và sở thích khác nhau. Vì vậy, bảo mẫu đọc sách kể chuyện cho trẻ cần linh hoạt về thời lượng, nội dung và cách tương tác.
Trẻ từ 0–12 tháng: Làm quen với giọng nói và hình ảnh
Trong năm đầu đời, trẻ có thể chưa hiểu nội dung câu chuyện nhưng vẫn tiếp nhận giọng nói, nhịp điệu và hình ảnh.
Nên chọn sách:
- Sách vải hoặc sách bìa cứng dành cho trẻ nhỏ.
- Hình ảnh lớn, rõ ràng.
- Nội dung ngắn, ít chi tiết.
- Chất liệu phù hợp độ tuổi, dễ vệ sinh.
Bảo mẫu có thể đọc chậm, gọi tên hình ảnh và sử dụng giọng tự nhiên.
Ví dụ:
“Đây là quả bóng.”
“Quả bóng màu đỏ.”
Trẻ có thể phản hồi bằng ánh mắt, cử động hoặc âm thanh. Không cần đọc hết sách nếu bé mất tập trung.
Trẻ từ 1–3 tuổi: Đọc sách tương tác
Trẻ trong giai đoạn này thường thích chỉ tay, lật trang, gọi tên hình ảnh và nghe những câu chuyện quen thuộc.
Có thể chọn sách về con vật, đồ vật trong nhà, phương tiện giao thông hoặc sinh hoạt hằng ngày.
Trong lúc đọc, bảo mẫu có thể hỏi:
“Con mèo đang ở đâu?”
“Đây là chiếc xe gì?”
“Con muốn lật trang tiếp theo không?”
Nếu trẻ chỉ vào hình ảnh hoặc phát âm một từ, người chăm sóc nên phản hồi và mở rộng lời nói của bé.
Trẻ cũng có thể muốn nghe cùng một câu chuyện nhiều lần. Đọc lại nội dung quen thuộc giúp bé dự đoán và tham gia chủ động hơn.
Trẻ từ 3–5 tuổi: Kể chuyện bằng biểu cảm
Trẻ mẫu giáo thường có thể theo dõi câu chuyện dài hơn, nhận biết nhân vật và diễn đạt suy nghĩ.
Bảo mẫu có thể lựa chọn:
- Truyện tranh gần gũi.
- Truyện về tình bạn và gia đình.
- Câu chuyện về cảm xúc.
- Sách giới thiệu thiên nhiên.
Người chăm sóc có thể thay đổi giọng nhẹ nhàng để thể hiện nhân vật, nhưng không cần diễn quá lớn khiến trẻ mất tập trung.
Sau khi đọc, trẻ có thể kể lại một phần câu chuyện bằng lời nói, tranh vẽ hoặc trò chơi đóng vai.
Trẻ từ 5–10 tuổi: Khuyến khích đọc chủ động
Với trẻ lớn hơn, hoạt động đọc có thể chuyển dần từ nghe kể sang cùng đọc và tự khám phá.
Bảo mẫu có thể hỗ trợ trẻ:
- Chọn sách theo sở thích.
- Đọc luân phiên từng đoạn.
- Giải thích từ mới.
- Tóm tắt nội dung.
- Kể lại câu chuyện bằng lời của mình.
Ví dụ, sau khi đọc truyện về khu vườn, trẻ có thể kể về cây cối trong công viên hoặc những lần đi chơi cùng gia đình.
Người chăm sóc nên khuyến khích trẻ đưa ra ý kiến, không yêu cầu bé ghi nhớ toàn bộ nội dung.

Lựa chọn sách phù hợp giúp trẻ hứng thú hơn khi đọc.
Chọn sách theo sở thích của trẻ
Không phải trẻ nào cũng thích cùng một thể loại. Có bé thích truyện động vật, có bé thích sách về phương tiện, trong khi trẻ lớn có thể quan tâm đến khoa học hoặc phiêu lưu.
Ba mẹ nên trao đổi với bảo mẫu về:
- Chủ đề trẻ yêu thích.
- Sách gia đình đã chuẩn bị.
- Nội dung cần tránh.
- Khả năng đọc hiện tại.
- Những câu chuyện trẻ muốn nghe lại.
Việc lựa chọn dựa trên sở thích giúp hoạt động đọc gần gũi hơn.
Gợi ý thời điểm trong ngày
Đọc sách không cần chiếm một khoảng thời gian cố định quá dài. Gia đình có thể lựa chọn thời điểm phù hợp với lịch sinh hoạt và mức độ tỉnh táo của trẻ.
Đọc sách trong thời gian chơi
Khi trẻ đang chơi với sách tranh hoặc đồ chơi liên quan đến câu chuyện, bảo mẫu có thể tận dụng cơ hội để đọc cùng bé.
Ví dụ, nếu trẻ đang chơi với các con vật, người chăm sóc có thể chọn một cuốn sách về động vật.
Sau khi đọc, trẻ có thể tiếp tục chơi, gọi tên con vật hoặc bắt chước âm thanh.
Hoạt động này giúp kết nối nội dung sách với trải nghiệm thực tế mà không yêu cầu trẻ ngồi yên lâu.
Kể chuyện trước khi ngủ
Kể chuyện trước khi ngủ có thể trở thành khoảng thời gian thư giãn vào cuối ngày.
Bảo mẫu có thể:
- Giúp trẻ hoàn thành các hoạt động vệ sinh và chuẩn bị ngủ theo lịch gia đình.
- Chọn một cuốn sách ngắn, nội dung nhẹ nhàng.
- Đọc bằng giọng bình tĩnh.
- Dừng lại khi trẻ buồn ngủ hoặc không muốn nghe tiếp.
Không nên kéo dài hoạt động đọc khiến trẻ ngủ muộn hơn lịch sinh hoạt.
Nếu trẻ không muốn nghe kể chuyện, người chăm sóc có thể tôn trọng lựa chọn và thử lại vào thời điểm khác.
Đọc sách trong những khoảng thời gian ngắn
Gia đình bận rộn không nhất thiết phải dành một giờ liên tục để đọc sách.
| Thời điểm | Gợi ý hoạt động |
|---|---|
| Buổi sáng | Xem sách tranh và gọi tên hình ảnh |
| Trong giờ chơi | Đọc truyện liên quan đến đồ chơi |
| Sau giờ nghỉ | Cùng đọc một vài trang sách |
| Trước giờ ngủ | Kể một câu chuyện ngắn |
Lịch đọc nên linh hoạt theo độ tuổi, nhu cầu nghỉ ngơi và mức độ hứng thú của trẻ.
Khi trẻ không muốn đọc sách
Không phải lúc nào trẻ cũng sẵn sàng nghe kể chuyện. Bé có thể muốn vận động, chơi đồ chơi hoặc nghỉ ngơi.
Trong tình huống này, bảo mẫu nên:
- Không ép trẻ ngồi yên.
- Không dùng việc đọc sách làm điều kiện thưởng phạt.
- Cho trẻ lựa chọn giữa hai cuốn sách.
- Thử đọc một đoạn ngắn.
- Chuyển sang hoạt động khác nếu trẻ không hứng thú.
Thói quen đọc sách sớm được hình thành thông qua những trải nghiệm tích cực và sự lặp lại phù hợp, không phải bằng áp lực.
Cách phụ huynh hỗ trợ bảo mẫu
Để việc đọc sách diễn ra nhất quán, ba mẹ nên trao đổi rõ về mục tiêu, sở thích và lịch sinh hoạt của trẻ.
Bảo mẫu có thể hỗ trợ duy trì hoạt động trong thời gian chăm sóc, nhưng gia đình vẫn là người chủ động quyết định nội dung và cách phối hợp.
Chuẩn bị sách và thống nhất nội dung
Ba mẹ có thể chuẩn bị một góc sách nhỏ với những cuốn phù hợp độ tuổi.
Nên ưu tiên sách có hình ảnh rõ ràng, nội dung gần gũi, chất liệu an toàn và chủ đề trẻ yêu thích.
Nếu gia đình có những nội dung không muốn trẻ tiếp xúc, nên trao đổi trước với bảo mẫu.
Không cần mua quá nhiều sách cùng lúc. Có thể bắt đầu bằng một vài cuốn phù hợp và thay đổi khi trẻ có nhu cầu.
Thống nhất cách đọc và thời lượng
Ba mẹ nên chia sẻ với bảo mẫu:
- Trẻ thích nghe đọc hay tự xem sách?
- Bé có thường yêu cầu đọc lại một câu chuyện?
- Trẻ thích đọc vào thời điểm nào?
- Có nội dung cần tránh không?
- Gia đình mong muốn duy trì hoạt động trong bao lâu?
Nếu trẻ đang có lịch ngủ, lịch ăn hoặc hoạt động cố định, gia đình nên thống nhất để việc đọc không ảnh hưởng đến sinh hoạt.
Trao đổi về phản ứng của trẻ
Sau hoạt động, bảo mẫu có thể chia sẻ ngắn gọn:
- Cuốn sách đã đọc.
- Nội dung trẻ quan tâm.
- Phản ứng của trẻ.
- Những từ hoặc câu chuyện trẻ chủ động nhắc lại.
- Điều cần lưu ý cho lần đọc tiếp theo.
Ví dụ:
“Hôm nay bé thích xem sách về động vật. Bé chỉ vào hình con mèo và chủ động yêu cầu đọc lại trang này.”
Thông tin cụ thể sẽ hữu ích hơn những nhận xét chung như “bé thích đọc sách” hoặc “bé không tập trung”.
Ba mẹ có thể dựa vào đó để lựa chọn sách và điều chỉnh lịch đọc trong những ngày tiếp theo.
Tiêu chí lựa chọn bảo mẫu phù hợp
Khi tìm người chăm sóc trẻ, ba mẹ nên xem xét khả năng tương tác và sự phù hợp với nhu cầu gia đình.
Kinh nghiệm chăm sóc: Có kinh nghiệm với độ tuổi và khả năng giao tiếp của trẻ.
Sự kiên nhẫn: Tôn trọng sở thích, phản ứng và nhịp độ của bé.
Khả năng giao tiếp: Biết trò chuyện, lắng nghe và phản hồi phù hợp.
Tính minh bạch: Trao đổi rõ ràng về hoạt động đã thực hiện và những quan sát trong ngày.
Tôn trọng hướng dẫn: Sử dụng sách và nội dung đã được ba mẹ thống nhất.
An toàn: Biết kiểm tra sách, đồ chơi và môi trường đọc phù hợp với độ tuổi.
Ba mẹ nên chủ động tìm hiểu thông tin hồ sơ, kinh nghiệm và phạm vi công việc trước khi lựa chọn người chăm sóc.

Sự kiên nhẫn, khả năng giao tiếp và tôn trọng hướng dẫn của gia đình là những tiêu chí cần cân nhắc khi lựa chọn bảo mẫu.
Checklist phối hợp đọc sách cùng bảo mẫu
- Gia đình đã chuẩn bị sách phù hợp với độ tuổi.
- Ba mẹ đã trao đổi về sở thích và nội dung cần tránh.
- Thời điểm đọc phù hợp với lịch sinh hoạt.
- Bảo mẫu hiểu cách phản hồi khi trẻ không muốn đọc.
- Hoạt động không gây áp lực hoặc ảnh hưởng đến giờ ngủ.
- Ba mẹ và bảo mẫu thống nhất cách chia sẻ thông tin.
Sự phối hợp không cần quá phức tạp. Một vài trao đổi rõ ràng có thể giúp hoạt động đọc sách trở thành phần quen thuộc trong ngày của trẻ.
Khi cần người hỗ trợ chăm con trong lúc đi làm, cha mẹ có thể lựa chọn bảo mẫu qua dịch vụ đặt lịch chăm sóc trẻ.
Mỗi trẻ có sở thích và cách tiếp nhận câu chuyện khác nhau. Có bé thích nghe đọc sách, có bé muốn tự lật trang, chỉ vào hình ảnh hoặc yêu cầu nghe lại một câu chuyện quen thuộc. Điều quan trọng là người chăm sóc hiểu phản ứng của trẻ và tạo cơ hội để bé tham gia theo khả năng.
Khi ba mẹ bận rộn, bảo mẫu có thể hỗ trợ duy trì hoạt động đọc sách trong thời gian chăm sóc. Gia đình nên trao đổi về sách phù hợp, lịch sinh hoạt, nội dung cần tránh và cách chia sẻ những quan sát trong ngày.
Momhub là nền tảng trung gian kết nối phụ huynh với đối tác bảo mẫu, giúp gia đình chủ động tìm kiếm và lựa chọn người chăm sóc phù hợp với nhu cầu. Ba mẹ có thể tham khảo thông tin hồ sơ, kinh nghiệm và phạm vi công việc trước khi kết nối.
Khi lựa chọn bảo mẫu, hãy ưu tiên người kiên nhẫn, có khả năng tương tác với trẻ và tôn trọng hướng dẫn của gia đình. Bảo mẫu đọc sách kể chuyện cho trẻ không cần tạo ra những hoạt động cầu kỳ; sự hiện diện, lắng nghe và những lần đọc sách gần gũi có thể góp phần xây dựng trải nghiệm tích cực cho bé.
Momhub mong đồng hành cùng ba mẹ trong quá trình tìm kiếm người chăm sóc phù hợp, để gia đình có thêm sự chủ động trong việc xây dựng môi trường chăm sóc an toàn và gần gũi với trẻ.
Tài liệu tham khảo
- The Importance of Play in Promoting Healthy Child Development and Maintaining Strong Parent-Child Bonds – Kenneth R. Ginsburg – American Academy of Pediatrics, Pediatrics – 2007.
- The Power of Play: A Pediatric Role in Enhancing Development in Young Children – Michael Yogman và cộng sự – American Academy of Pediatrics, Pediatrics – 2018.
- Reading Aloud to Children: The Evidence – American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org – Tài liệu hướng dẫn chuyên môn.
- Early Literacy – American Academy of Pediatrics – HealthyChildren.org – Tài liệu hướng dẫn về đọc sách và phát triển ngôn ngữ sớm.
- Early Childhood Development – World Health Organization (WHO) – Tài liệu chuyên môn về phát triển trẻ nhỏ.
- Learn the Signs. Act Early. – Centers for Disease Control and Prevention (CDC) – Tài liệu theo dõi các mốc phát triển và nhận biết dấu hiệu cần đánh giá.
Hỏi đáp nhanh
1. Bảo mẫu đọc sách kể chuyện cho trẻ từ mấy tháng tuổi?
Gia đình có thể bắt đầu đọc sách cho trẻ từ những tháng đầu đời bằng sách phù hợp độ tuổi, hình ảnh đơn giản và giọng đọc nhẹ nhàng. Trẻ chưa hiểu nội dung vẫn có thể tiếp nhận âm thanh, hình ảnh và tương tác với người chăm sóc.
2. Mỗi ngày nên đọc sách cho bé nghe bao lâu?
Thời lượng phụ thuộc vào độ tuổi, khả năng chú ý và sở thích của trẻ. Có thể bắt đầu bằng vài phút rồi tăng dần nếu bé hứng thú. Không cần cố đọc hết sách khi trẻ muốn nghỉ.
3. Đọc sách cho bé nghe có giúp trẻ phát triển ngôn ngữ không?
Đọc sách tạo cơ hội để trẻ nghe từ mới, tiếp xúc với cách diễn đạt và trò chuyện với người chăm sóc. Tuy nhiên, khả năng ngôn ngữ phát triển từ nhiều yếu tố. Đọc sách không thay thế đánh giá chuyên môn nếu gia đình lo ngại trẻ chậm nói.
4. Nên chọn sách gì cho trẻ nhỏ?
Nên chọn sách phù hợp với độ tuổi, có hình ảnh rõ ràng, nội dung gần gũi và chất liệu an toàn. Trẻ nhỏ có thể thích sách tranh, sách vải hoặc sách bìa cứng dành riêng cho độ tuổi. Trẻ lớn hơn có thể lựa chọn truyện theo sở thích.
5. Có nên kể chuyện trước khi ngủ mỗi ngày không?
Gia đình có thể duy trì kể chuyện trước khi ngủ nếu hoạt động giúp trẻ thư giãn và không ảnh hưởng lịch ngủ. Nên chọn truyện ngắn, nội dung nhẹ nhàng và dừng khi trẻ buồn ngủ hoặc không muốn nghe.
6. Làm gì khi trẻ không thích đọc sách?
Không nên ép trẻ đọc hoặc nghe kể chuyện. Ba mẹ và bảo mẫu có thể thử sách khác, đọc trong thời gian ngắn, cho trẻ tự chọn hoặc kết hợp sách với trò chơi. Nếu bé vẫn không hứng thú, có thể chuyển sang hoạt động khác và thử lại sau.
7. Ba mẹ cần trao đổi gì với bảo mẫu về việc đọc sách?
Ba mẹ nên chia sẻ sở thích của trẻ, sách phù hợp, nội dung cần tránh, thời điểm đọc và những lưu ý về lịch sinh hoạt. Gia đình cũng có thể thống nhất cách ghi nhận phản ứng của trẻ để điều chỉnh hoạt động.
Bài viết cùng chủ đề
Tin tức dành cho bảo mẫuThuê Bảo Mẫu Cho Gia Đình Ở Chung Cư: Những Lưu Ý An Toàn Riêng
Tin tức dành cho bảo mẫuVì Sao Đối Tác Bảo Mẫu Phải Ký Bộ Quy Tắc Ứng Xử Và Hợp Đồng
Tin tức dành cho bảo mẫuCách check-in bắt đầu ca làm trên app MomHub dành cho Đối tác Bảo mẫu
Tin tức dành cho bảo mẫuNhững Câu Hỏi Momhub Nhận Được Nhiều Nhất Từ Ứng Viên Đối Tác Mới
Tin tức dành cho bảo mẫuVì Sao Momhub Phỏng Vấn Trước Rồi Mới Kích Hoạt Hồ Sơ
Tin tức dành cho bảo mẫuBảo Mẫu Làm Việc Cho Nhiều Gia Đình Cùng Lúc: Có Ổn Không?Xem thêm bài viết